Introductie
Lidwoorden (articoli) zijn kleine woorden die vóór een zelfstandig naamwoord staan, zoals de, het en een in het Nederlands. In het Italiaans werken ze hetzelfde, maar er is één groot verschil: je hebt veel meer vormen. Ga er dus goed voor zitten, dan nemen we alles over de Italiaanse lidwoorden met je door!
Wat zijn lidwoorden?
Een lidwoord is een woord dat wij vóór een zelfstandig naamwoord zetten of vóór een zelfstandig naamwoord in combinatie met een bijvoeglijk naamwoord. Of het daadwerkelijk veel toevoegt, kun je over discussiëren. Feit is dat dit woordje ontzettend vaak voorkomt. Hieronder behandel ik eerst het onbepaald lidwoord in het Italiaans (een hond, een huis), daarna het bepaald lidwoord (de hond, het huis).
Onbepaald lidwoord
Terwijl wij in het Nederlands slechts één onbepaald lidwoord kennen (een), bestaan er in het Italiaans vier verschillende soorten onbepaalde lidwoorden; un, uno, una, un’. Dat komt doordat Italiaanse lidwoorden zich aanpassen aan:
- het geslacht (mannelijk of vrouwelijk)
- het getal (enkelvoud of meervoud)
- en zelfs de beginletter van het woord
Mocht 'geslacht' en 'getal' van woorden niet meteen een belletje laten rinkelen; lees dan vooral even de uitleg over de Italiaanse zelfstandige naamwoorden.
Bij mannelijke woorden gebruik je meestal un. Je zegt bijvoorbeeld un libro (een boek). Maar als het woord begint met een speciale klank, zoals een s + medeklinker of een z, gebruik je uno, zoals in uno studente.
Bij vrouwelijke woorden gebruik je una, zoals una casa. Begint het woord met een klinker, dan wordt dat un’, bijvoorbeeld un’amica.
Wat hier belangrijk is: je kiest het lidwoord niet alleen op basis van geslacht, maar ook op basis van hoe het woord begint.
Vrij simpel toch? Je moet het alleen wel goed onthouden.
Bepaalde lidwoorden
Onbepaalde lidwoorden kun je alleen gebruiken in het enkelvoud (''een auto’s" kan niet), maar bepaalde lidwoorden kunnen ook voor meervouden staan ("de auto’s" kan wel). In het Italiaans bestaan er nogal wat bepaalde lidwoorden.
Begint het woord met een medeklinker dan is het bij een vrouwelijk woord la en bij een mannelijk woord bijna altijd il. Dat zijn de ‘simpele’ gevallen in het enkelvoud.
Uitzondering bij het mannelijk woord zijn de woorden die beginnen met een s-impura (beginnen met een –s gevolgd door een medeklinker) of met een Z-, van deze woorden is lo het lidwoord. Wanneer het woord in het enkelvoud begint met een klinker is het lidwoord altijd l’, dus zowel bij mannelijke als bij vrouwelijke woorden.
Meervoud
In het meervoud beginnen alle vrouwelijke woorden met het lidwoord le. Het maakt dus niet uit of het woord begint met een klinker of medeklinker. Bij de mannelijke woorden verandert het lidwoord il in i en veranderen de mannelijke lidwoorden l’ en lo in gli [lji]. Dus mannelijke woorden in het meervoud die beginnen met een klinker of met een simpura/z dragen het lidwoord gli met zich mee.
Een hele hoop informatie, wat hopelijk een stukje duidelijker wordt aan de hand van voorbeelden, in de tabel. Heb je inmiddels wel door hoe belangrijk het geslacht van de woorden is? Leer deze dan ook goed.
Waarom is dit belangrijk?
Lidwoorden zijn in het Italiaans niet optioneel. Je gebruikt ze veel vaker dan in het Nederlands.
Zo zeg je:
Mi piace la pasta → ik houd van pasta
Ha i capelli biondi → hij heeft blond haar
Waar je in het Nederlands soms geen lidwoord gebruikt, doet het Italiaans dat juist wél.
Hoe pak je dit aan?
Het lijkt behoorlijk veel, maar er zit echt een duidelijke logica achter. Als je een nieuw woord leert, let dan altijd op:
het geslacht
de eerste letter
en of het enkelvoud of meervoud is
Van daaruit volgt het juiste lidwoord bijna automatisch.
En daarmee hebben we de belangrijkste informatie over de Italiaanse lidwoorden behandeld. Mocht je dit artikel gelezen hebben, terwijl je de cursus aan het volgen bent, dan kun je nu weer terug naar de cursuspagina. Anders kun je nu ook wat oefeningen over het lidwoord maken.
Grammatica oefenen
Bij Falo hebben we onze digitale assistent Falina. Zij kan jou helpen te oefenen of wat extra uitleg geven. Ga hieronder het gesprek aan. Meer informatie over de werking van Falina vind je hier.
