Introductie
De tegenwoordige tijd, in het Italiaans presente indicativo, is een van de belangrijkste tijden om te leren. Je gebruikt hem niet alleen voor wat je nu doet, maar ook voor dingen die je regelmatig doet of die altijd waar zijn. Laten we deze werkwoord tijd eens grondig doornemen.
Onvoltooid Tegenwoordige Tijd
In het Nederlands gebruiken we de onvoltooid tegenwoordige tijd om een handeling aan te geven in het heden (wat gebeurt er nu), zoals ‘ik fiets’, ‘jij kookt’, ‘wij zien’. Je gebruikt hem waarschijnlijk het meest van alle tijden en vormen die er bestaan. In het Italiaans gebruiken ze deze tijd hetzelfde als dat wij dat doen. Het is dan ook verstandig om de tijd hiervoor te nemen, zodat je een goede basis creëert waarvan je later veel plezier zult hebben!
Presente Indicativo
Om een werkwoord te vervoegen in het Italiaans is het belangrijk dat je begint met de hele vorm (het infinitief), zoals parlare (spreken), vedere (zien) of dormire (slapen). Vervolgens haal je de uitgang eraf, zodat je de stam overhoudt: parl-, ved-, dorm-.
Daarna voeg je een nieuwe uitgang toe. Welke uitgang dat is, hangt af van de groep waar het werkwoord bij hoort.
Het Italiaans kent drie hoofdgroepen:
werkwoorden op -are
werkwoorden op -ere
werkwoorden op -ire
In het schema hieronder heb ik de verschillende uitgangen per groep in vet aangegeven.
Werkwoorden op -are zijn het meest regelmatig en vaak het makkelijkst om te leren. Neem bijvoorbeeld parlare. De stam is parl-, en als je dat vervoegt, krijg je vormen als parlo (ik spreek), parli (jij spreekt) en parla (hij/zij spreekt).
Werkwoorden op -ere, zoals vedere, lijken hier deels op, maar hebben andere uitgangen. Zo zeg je prendo (ik zie) en prende (hij/zij ziet).
Bij werkwoorden op -ire, zoals dormire, zie je weer een iets ander patroon: dormo, dormi, dorme.
Hoewel de uitgangen verschillen, blijft het principe altijd hetzelfde: stam + uitgang.
Er bestaan ook werkwoorden die afwijken van het standaardrijtje of die eindigen op andere letters, deze werkwoorden noemen we onregelmatig. We richten ons nu eerst even op de regelmatige.
Een belangrijke uitzondering: -isc werkwoorden
Binnen de groep van -ire werkwoorden zit een speciale categorie die iets extra’s doet. Sommige werkwoorden, zoals finire (afmaken) of capire (begrijpen), krijgen in bepaalde vormen -isc- toegevoegd.
Je krijgt dan bijvoorbeeld:
finisco (ik maak af)
finisci (jij maakt af)
finisce (hij/zij maakt af)
Maar bij noi en voi verdwijnt dat weer: finiamo, finite.
Dit lijkt misschien ingewikkeld, maar gelukkig geldt het alleen voor een beperkte groep werkwoorden die je vrij snel leert herkennen.
Onregelmatige werkwoorden
En ja, dan zijn er ook nog een aantal werkwoorden die compleet afwijken van de rest.Twee zeer belangrijke werkwoorden zijn essere (zijn) en avere (hebben). Je gebruikt ze in ontzettend veel situaties en worden zelfs gebruikt om andere tijden te maken (ook in het NL: ik ben gegaan of ik heb gezeten). Het is dus best belangrijk dat je deze goed kent:
Andere belangrijke onregelmatige werkwoorden zijn de modale werkwoorden: kunnen, moeten en willen. Zij geven aan of er bij het zelfstandig werkwoord sprake is van een mogelijkheid, verplichting of wens. Er moet bij het modale werkwoord dan ook bijna altijd een zelfstandige werkwoord staan. Deze staat erachter - in de infinitief (hele werkwoord). In het Italiaans zijn de modale werkwoorden potere (kunnen), dovere (moeten) en volere (willen). Klik op het werkwoord om wat meer informatie te vergaren in aparte artikelen. Voor nu is het handig om de vervoeging in de tegenwoordige tijd te kennen:
Hoe gebruik je het in zinnen?
In het Italiaans laat je het onderwerp vaak weg, omdat de werkwoordsvorm al duidelijk maakt over wie je het hebt.
In plaats van Io parlo italiano, zeggen Italianen meestal gewoon:
Parlo italiano → ik spreek Italiaans
Andere voorbeelden zijn:
Lavoro oggi → ik werk vandaag
Studiamo molto → wij studeren veel
Vivono in Italia → zij wonen in Italië
Oefeningen
Wil je de presente indicativo zelf oefenen? Dan staan er een aantal oefeningen voor je klaar. Ga daarvoor naar dit overzicht. Anders kun je hieronder ook je vraag stellen.
Grammatica oefenen
Bij Falo hebben we onze digitale assistent Falina. Zij kan jou helpen te oefenen of wat extra uitleg geven. Ga hieronder het gesprek aan. Meer informatie over de werking van Falina vind je hier.
