Gorizia is ooit ontstaan als kleine nederzetting langs de Soča-rivier, maar groeide sterk ten tijden van het Habsburgse rijk. Wanneer je door het oude centrum loopt, zie je nog altijd veel gebouwen terug uit die tijd, waardoor het soms eerder lijkt alsof je in een Oostenrijkse stad, dan een Italiaanse stad bent.
Na de eerste wereldoorlog werd deze regio opgesplitst en werd een groot stuk land aan Italië ‘gegeven’. Hieronder viel dus onder andere Gorizia, maar ook bijvoorbeeld Istrië. Na de Tweede Wereldoorlog werden de grenzen opnieuw bepaald en moest Italië een groot stuk land afgeven aan Joegoslavië. Die nieuwe grens (nu met Slovenië) loopt nog altijd dwars door de stad Gorizia. Dit leidde vroeger tot Berlijnse taferelen, zeker bij het station 'Nova Gorica', met zeer strenge grenscontroles en spanningen tijdens de koude oorlog. Vandaag de dag merk je er - door de val van Joegoslavië en het schengen-verdrag weinig meer van. Bovenin liggen de belangrijkste bezienswaardigheden in het oude centrum geheel in Italië.
Het oude centrum
Je kunt Gorizia prima ontdekken in een dagje. In het noorden van het centrum vind je het grote Piazza della Vittoria. Hier vind je tal van gezellige (koffie)barretjes en de kerk van Sant'Ignazio met haar witte barokke gevel. Het is de moeite waard om deze kerk een kort bezoekje te brengen vanwege de vele versieringen binnenin.
De Sant'Ignazio op Piazza della Vittoria | © Zairon - CC BY-SA 4.0
Vanaf dit plein heb je ook een zicht op het oude kasteel van Gorizia, maar deze is makkelijker te bereiken via een andere weg. Daarvoor ga je door de Via Rastello. Dit gezellige straatje met tal van barretjes en winkels en enkele zuilengangen leiden je naar een klein beeldje van Carlo Raimondo Michelstaedter. Hij was een geliefde schrijver en filosoof die geboren en gestorven (1910) in Gorizia.
Het kasteel van Gorizia
Vanaf de Viale Gabriele D'Annunzio kun je de heuvel op richting het kasteel. Eenmaal boven aangekomen merk je dat er meer is dan enkel een kasteel. Je vindt hier tal van cafés en winkeltjes en bovenal veel groen. Het kasteel zelf is de moeite waard. Niet enkel om het schitterende uitzicht op de stad en het achterland van Gorizia, maar ook vanwege het indrukwekkende Museo della Grande Guerra (Museum van de ‘Grote Oorlog’).
Het museum vertelt over de gruwelijke gebeurtenissen van de eerste wereldoorlog in dit gebied en de impact daarvan op de stad. Tussen 1915 en 1917 vonden in de heuvels rond Gorizia enkele van de meest brute gevechten van WO1 plaats. Gorizia zelf werd grotendeels geëvacueerd in 1916 en werd grotendeels verwoest. Ondanks de vele slachtoffers, is de geschiedenis van deze gevechten voor ons relatief onbekend.
De kathedraal
Wanneer je de Viale Gabriele D'Annunzio weer naar beneden volgt, kom je vanzelf uit bij de kathedraal van de stad. Deze kathedraal dateert oorspronkelijk uit de 14e eeuw, maar is in de 17e eeuw in barokstijl herbouwd en opnieuw werd herbouwd met hetzelfde barokke ontwerp in de 20e eeuw na schade in WOI.
Als je dan nog wat verder loopt tot aan de Corso Giuseppe Verdi, ben je terechtgekomen in je de belangrijkste winkelstraat van Gorizia. Hier vind je lokale en internationale winkel(ketens) en kun je in de zijstraatjes terecht voor een goede Italiaanse - of Sloveense- lekkernij!
