Pistache uit Sicilië: het groene goud van Bronte

Aan de westkant van de Etna, tussen zwarte lavagrond en droge hellingen, ligt Bronte. Het is geen plaats die je meteen op elke rondreis door Sicilië tegenkomt, maar wie van pistache houdt, kent de naam waarschijnlijk wel. Hier groeit de beroemde Pistacchio Verde di Bronte DOP: de groene pistache van Bronte, een van de bekendste streekproducten van Sicilië.

Dat juist deze pistache zo’n reputatie heeft gekregen, is geen toeval. De bomen groeien op vulkanische grond, vaak op lastig bewerkbare stukken land waar machines weinig kunnen beginnen. De productiezone is officieel afgebakend en ligt rond Bronte, Adrano en Biancavilla, op de flanken van de Etna. Volgens de DOP-specificatie gaat het om gebieden in de provincie Catania, grofweg tussen 400 en 900 meter hoogte.

Pistache op lavagrond

Wie door dit deel van Sicilië rijdt, ziet meteen dat landbouw hier iets anders betekent dan keurige boomgaarden op vlak land. De pistachebomen staan tussen brokken lava, op droge, stenige grond. Ze zien er eerder taai dan elegant uit: grillige stammen, lage kruinen, weinig opsmuk. 

De lavagrond houdt warmte vast en is rijk aan mineralen. Samen met het droge Siciliaanse klimaat zorgt dat voor pistachenoten met een uitgesproken smaak en een diepgroene kleur. Die kleur is belangrijk, maar niet het enige waaraan je echte Bronte-pistache herkent. Producten die onder de beschermde herkomstnaam vallen, moeten voldoen aan regels voor herkomst, productie en controle. De documenten van het Consorzio del Pistacchio Verde di Bronte DOP verwijzen onder meer naar het productievoorschrift en de etiketteringseisen. Als je daar meer over wil lezen, kun je op deze website terecht. 

Beperkte oogst

De pistache rond Bronte wordt niet elk jaar volop geoogst. De bomen krijgen rust, zodat ze in het oogstjaar sterkere vruchten kunnen geven. Dat maakt de opbrengst beperkter, maar draagt juist bij aan de waarde van het product. De bijnaam oro verde, groen goud, ontstaat zo niet voor niets. Voor Bronte is pistache een serieus onderdeel van de lokale economie en identiteit.

Op Sicilië, en zeker in toeristische winkels, kom je overal potten, crèmes, koekjes en pesto’s tegen met het woord pistacchio erop. Dat betekent niet automatisch dat ze gemaakt zijn met Pistacchio Verde di Bronte DOP. Soms gaat het om gewone pistache, soms om een klein percentage Bronte-pistache, soms vooral om een mooi etiket. Wie het echte product zoekt, let op de volledige benaming, het DOP-logo en duidelijke informatie op de verpakking.

Van gelato tot pesto

In de Siciliaanse keuken kom je pistache zowel zoet als hartig tegen. Natuurlijk is er pistachegelato, vaak zachter en minder felgroen dan je buiten Italië soms ziet. Ook in cannoli, cornetti, torrone en koekjes speelt pistache een grote rol. Maar de noot duikt net zo goed op in pesto, pasta’s, vleesgerechten of als krokante laag rond vis.